Workshops

 

Ronde 1

Het organiseren van draagvlak | Gemeente Arnhem
Hoe organiseer je als gemeente de opvang van aanzienlijk meer vluchtelingen dan van je wordt gevraagd? De gemeente Arnhem kiest voor een duidelijke bestuurlijke koers, waarbij het college verantwoordelijkheid neemt en heldere keuzes maakt over de opvang van onder andere asielzoekers. Maar hoe zorg je ervoor dat die koers ook in de wijken vorm krijgt?

Welke rol spelen de burgemeester en de wethouder? Hoe combineer je bestuurlijke daadkracht met aandacht voor de zorgen en behoeften van inwoners? En hoe werk je aan draagvlak wanneer de omstandigheden en sentimenten per wijk verschillen? In deze workshop neemt de gemeente Arnhem je mee in haar aanpak. 

 

Balanceren tussen communicatie en participatie | Kennisknooppunt Participatie 
Veel gemeenten worstelen met de vraag hoe zij inwoners op een betekenisvolle manier kunnen betrekken bij de plannen over de komst van een azc. Wanneer volstaat informeren en wanneer is participatie passend? Hoe bied je ruimte aan zorgen, ideeën en perspectieven van inwoners, terwijl de bestuurlijke kaders en beslisruimte soms al vastliggen? En hoe voorkom je dat participatie verwachtingen wekt die niet kunnen worden waargemaakt?

In deze workshop neemt het Kennisknooppunt Participatie je mee in de mogelijkheden én dilemma’s van burgerparticipatie. Je krijgt praktische inzichten en handvatten om te bepalen welke vorm van communicatie en participatie past bij de situatie in jouw gemeente.

 

Veilig vergaderen | Gemeente Almere
In deze workshop staat veilig vergaderen centraal, met de gemeente Almere als praktijkvoorbeeld. Hoe bereid je bijeenkomsten over gevoelige onderwerpen voor? Welke veiligheidsrisico's moet je vooraf in beeld brengen en welke maatregelen zijn passend? Hoe ga je om met verstoringen, intimidatie of dreigende escalatie? En hoe vind je de balans tussen veiligheid, toegankelijkheid en ruimte voor protest en tegenspraak? We verkennen de praktische en bestuurlijke dilemma's die hierbij komen kijken.

 

Impact van extreemrechts rondom asielopvang
Rondom asielopvang raken lokaal protesten en extreemrechtse netwerken soms verweven. Bepaalde actiegroepen reizen van locatie naar locatie en zorgen voor onrust bij bewonersprotesten. Daar wordt verschillend op gereageerd. Waar de een de bemoeienis van buiten afwijst, omarmt de andere de steun. 

Naast deze praktische steun zorgt ook de maatschappelijke verandering in opvattingen voor invloed op lokale protesten. Extreemrechtse denkbeelden gaan steeds normaler te klinken, een ontwikkeling waarvoor de AIVD en NCTV expliciet waarschuwen. 

Dat vertaalt zich ook naar lokale gemeenschappen, waardoor dergelijk taalgebruik ook terugkeert in lokale debatten. En dat heeft consequenties voor de inhoud, maar ook voor de vorm van lokale protesten: protesten worden harder, bestuurders en hulpverleners voelen zich geïntimideerd en de grens tussen legitiem bezwaar en antidemocratische mobilisatie vervaagt.

 

Invloed van social media

 

Praktijklessen uit de hete fase: als protest omslaat… | Gemeente IJsselstein
In het voorjaar van 2026 kreeg de gemeente IJsselstein te maken met ernstige onrust rondom de komst van een noodopvang voor asielzoekers. Protesten liepen uit op incidenten, waarbij onder meer het gemeentehuis en het theater werden beschadigd door het gooien van bakstenen. De gebeurtenissen stelden zowel de gemeente als de politie voor ingewikkelde dilemma’s

Hoe blijf je als gemeente en politie neutraal en zorgvuldig handelen wanneer de spanningen hoog oplopen? Hoe voorkom je dat relschoppers van buiten de gemeente de lokale onrust verder aanwakkeren? Welke uitingen vallen binnen de grenzen van het demonstratierecht en wanneer is ingrijpen noodzakelijk?

Naast deze dilemma’s rondom veiligheid en handhaving is er aandacht voor verbinding. Welke rol speelden buurtvaders en bemiddelaars in de wijken? Wat leverden de keukentafelgesprekken met inwoners op? En hoe beïnvloeden lokale spanningen en het landelijke sentiment elkaar?
In deze workshop delen de gemeente IJsselstein en de politie hun ervaringen, dilemma’s en geleerde lessen. 

 

De verbindingsadviseur | Gemeente Vijfheerenlanden
Hoe blijf je als gemeente in verbinding met de samenleving, juist wanneer de spanningen oplopen?

De gemeente Vijfheerenlanden werkt sinds de realisatie van asielopvang met een verbindingsregisseur op het gebied van veiligheid en participatie. Deze vormt een belangrijke schakel tussen inwoners, ondernemers, de gemeente, het COA en veiligheidspartners. Door actief het gesprek aan te gaan, signalen en zorgen op te vangen en partijen met elkaar te verbinden, wordt gewerkt aan het onderhouden van relaties, het bespreekbaar maken van spanningen en het stimuleren van participatie.

In deze workshop neemt de gemeente Vijfheerenlanden je mee in haar praktijkervaringen. Wat vraagt deze verbindende rol in een gevoelig dossier als asielopvang? Hoe bereik je inwoners, ga je om met weerstand, stimuleer je participatie en bouw je aan vertrouwen? En welke kansen en dilemma's brengt deze werkwijze met zich

 

Ronde 2

In kaart brengen lokale spanningen | 
 

Hoe geef je een stem aan het stille midden? | Gemeente Delft 
 

Tussen luisteren en begrenzen: omgaan met emotie, agressie en polarisatie | Gemeente Koggenland
In de gemeente Koggenland werd afgelopen zomer besloten om de toekomstige locatie voor asielopvang voorlopig niet openbaar te bespreken. Inmiddels is bekend waar de kleinschalige opvanglocatie komt. 

 

Tussen verbinding en begrenzing: omgaan met protest en maatschappelijke spanningen
In verschillende gemeenten gaat de asielopgave gepaard met spanningen: demonstraties en tegendemonstraties bij opvanglocaties en gemeentehuizen, groepen van buiten die de confrontatie zoeken, online oproepen, intimidatie van bestuurders, raadsleden en medewerkers. Het demonstratierecht is daarbij steeds het vertrekpunt en tegelijk de bron van de meeste dilemma’s: wat mag de burgemeester wel en niet, waar houdt demonstreren op en beginnen wanordelijkheden, wie beslist wat, en hoe verhouden verbinding en repressief optreden zich tot elkaar. Hoe luister je naar zorgen van inwoners, zonder een zorgwekkend frame over te nemen. Hoe voorkom je schadelijke polarisatie?

 

Van raadzaal tot straat, dilemma’s rond asielopvang | Ondersteuningsteam asiel (OTA)

Het ondersteuningsteam asiel is sinds 1 juni actief om gemeenten praktisch en hands-on te ondersteunen bij de realisatie van asielopvanglocaties. Sinds die tijd zijn er 65 gemeenten die zich met een ondersteuningsvraag hebben aangemeld. In deze workshop geven de mensen van het OTA een inkijkje in de rode draden en de belangrijkste knelpunten die we zien in de casuïstiek. Van participatie tot bestuurlijke besluitvorming en van demonstraties tot problematiek in de raadzaal.

 
De vlam is terug in de veenbrand: en dan?
Wanneer de komst van een AZC leidt tot hoogoplopende spanningen of ongeregeldheden kunnen de gevolgen in een gemeente lang voelbaar blijven. Inwoners voelen zich soms niet meer veilig bij elkaar en het vertrouwen in de lokale overheid kan ernstig beschadigd zijn. 

Hoe ga je als gemeente met een dergelijke situatie om? Hoe help je de gemeenschap om te herstellen? Wat vraagt dat van de betrokken partijen?
En wat te doen als je als lokale overheid onderdeel bent geworden van het conflict?

Agnes Dinkelman verkent hoe conflicthantering en herstelgerichte benaderingen kunnen bijdragen aan het herstellen van relaties en vertrouwen, tussen inwoners onderling én tussen inwoners en overheid.

 

De nafase na onrust | Loosdrecht (gemeente Wijdemeren)

De onrust is voorbij, het stof is neergedaald en de media bericht er niet meer over. Toch begint dan het eigenlijke werk weer. In deze workshop gaan we in gesprek met de gemeente Wijdemeren (waaronder Loosdrecht valt) over de nafase na asielonrusten. Hoe ziet de eerste dag op het gemeentehuis eruit? Wat doe je als ambtenaar en met welke partijen ga je in gesprek? We bespreken hoe je op een correcte manier evalueert en hoe je de nafase juist kunt inzetten om vernieuwde escalatie te voorkomen. Van crisisbeheersing naar duurzame verhoudingen in de wijk en het dorp.