Overzicht workshops

Hieronder leest u het aanbod van workshops. De meeste workshops vinden drie maal plaats. Als u zich aanmeldt, ziet u in welke rondes de workshops worden aangeboden. Als een workshop vol is, kijkt u of die in de volgende ronde nog openstaat voor aanmeldingen. Voor sommige workshops geldt dat als het minimumaantal deelnemers niet wordt gehaald de workshop vervalt. U ontvangt hier een maand van te voren bericht over.

Aanmelden gaat via 'Aanmelden' in het menu links.

Na aanmelding ontvangt u een bevestiging per e-mail.

 

 

 

workshops bezieling en verbinding

 

1. Luisteren naar je ziel

Als pastoraal bezoeker luister je naar verhalen van mensen, zoek je naar hun bezieling. Maar hoe blijf je zelf bezield en verbonden met je bron? Hoe raak je niet uitgeput en leeg? Eigen ervaringen in een burnout die leerde weer de verbinding te zoeken en naar binnen te luisteren, liggen aan deze workshop ten grondslag. Met meditatieve oefeningen gaan deelnemers de stilte in, luisteren naar wat zich aandient.

Evelyn Noltus, predikant en auteur van het boek Alleen dit gezicht over haar burnout

 

          2. Emmaüswandeling

Al wandelend onderweg zijn is een doel op zichzelf. Je komt tot rust, je bezint en hebt aandacht voor elkaar. Het is ook een model voor een pastoraal gesprek. Twee aan twee wandelen maakt ruimte vrij voor jezelf en het verhaal van de ander. In de workshop ervaren deelnemers hoe een Emmaüswandeling werkt en hoe ze dat in eigen kring op kunnen zetten.

Evi de Vries-Baarlink, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

          3. Wat bezielt je?
Waar komen ervaringen in eigen leven en geloof aan de oppervlakte in het pastorale contact met mensen? Hoe spreek je met mensen die zorg van de gemeente nodig hebben als leven en geloven moeilijk is? Het gedicht ‘Wat mij raakt’ van Rainer Maria Rilke vormt het uitgangspunt van deze workshop over persoonlijke bezieling en verbinding.

Door Elske Cazemier, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

4.Schilderen naar aanleiding van een bijbeltekst

Met schilderen ontdek je een andere taal dan door praten alleen. Deelnemers aan deze workshop proberen bij hun bezieling te komen door te luisteren naar Matteüs 8: 23-27 (Jezus en de storm op het meer), laten zich inspireren en gaan dan zelf aan de slag. Vervolgens bekijken ze elkaars werk en delen hun inspiratie en keuzes. Deze workshop is een voorbeeld van een manier van groepspastoraat.

      Ellen Tijmes, ...

 

5.Dansen bezielt en verbindt!

In deze workshop leren deelnemers enkele eenvoudige lieddansen aan die je met een groep kunt uitvoeren. Zo krijgen ze een middel in handen om zonder woorden een sfeer van gezamenlijkheid en plezier te scheppen.

Riëtte Beurmanjer, theologe met als specialisatie lichaamstaal en dans

 

6.Waarderend werken in een notendop

In deze workshop verkennen deelnemers hoe het pastoraat eruit zou kunnen zien als bezielen en verbinden de kern van pastoraat zou zijn. Dat doen ze op de manier van waarderende gemeenteopbouw. Aan de hand van praktijkverhalen van de deelnemers worden enkele verbindende en bezielende ervaringen in het pastoraat onder de loep genomen. Wat hebben we daarvoor al in huis? Wat wordt mogelijk als we daar volop mee zouden werken? Zo wordt in deze workshop de werkwijze van waarderende gemeenteopbouw verkend en kunnen deelnemers praktische ideeën opdoen over bezielend en verbindend pastoraat.

Els Deenen, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

 

workshops pastorale gespreksvoering

 

7.God ter sprake brengen

In pastorale gesprekken kan van alles aan de orde komen. De bezoeker heeft immers aandacht voor wie op zijn weg komt. Een gesprek over ‘koetjes en kalfjes’ kan volop pastoraal zijn, maar ook aan de oppervlakte blijven hangen. Is het mogelijk een spade diepe te steken? Kun je als bezoeker namens de kerk God ter sprake brengen’? En hoe dan? Daarover gaan deelnemers in deze workshop met elkaar in gesprek. Eigen ervaringen zijn daarbij het uitgangspunt.

Ds. Richard Vissinga, predikant in Enschede en lid van de redactie van het Ouderlingenblad

 

8.Tot de kern komen

In de workshop ‘Tot de kern komen’ wordt geoefend met een methodiek van vier stappen om oppervlakkige pastorale bezoeken tot een gelovige of spirituele ontmoeting te maken, tot vreugde van jezelf en tot vreugde van wie je bezoekt.

dr. Johan Smit, pastoraal supervisor en gespecialiseerd in pastorale gesprekvoering

 

          9. Het belang van de alledaagse dingen

De alledaagse, gewone dingen – de zgn. koetjes en kalfjes – zeggen veel in een gesprek, en ook in het pastorale gesprek. Het kunnen parels zijn voor een goed gesprek. Hoe pak je dat aan zonder jezelf en de ander te overvragen? Deelnemers gaan aan de slag met voorbeeldgesprekken en nemen hiervan mee wat bij hen past.
Jack de Koster, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

10.Teksten en gebeden in het pastoraat

U hebt contact met iemand en wil de ander bemoedigen, een hart onder de riem steken. U zoekt naar een manier om een bezoekje af te sluiten. Als u er zelf geen woorden voor hebt, biedt het Liedboek, zingen en bidden in huis [en kerk] allerlei teksten en gebeden om te gebruiken in het bezoekwerk of bij andere vormen van pastoraat. Deelnemers aan deze workshop gaan met nieuwe ideeën en voorbeelden naar huis! (P.S. Neem uw eigen Liedboek mee naar de workshop.)

Jaap van der Giessen, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

11.Eenzaamheid verminderen

Wat maakt mensen eenzaam? Hoe kunnen we eenzaamheid onder mensen verminderen? Het bijbelverhaal ‘de ontmoeting van Jezus met de Samaritaanse vrouw bij de bron’ vertelt over de eenzaamheid van de Samaritaanse vrouw en hoe Jezus met haar contact maakt. Hij doet dat op zo’n manier dat zij een bron in zich voelt opwellen. Wat is zijn geheim? In deze workshop wordt gewerkt met (kunst)afbeeldingen. De verhalen uit de pastorale praktijk van de deelnemers klinken mee.

Lydia Roosendaal, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

           12. Pastoraat voor zoekers

Deelnemers aan deze workshop krijgen een indruk van pastorale contacten met mensen buiten de kerkmuren. Ze doen ideeën op voor het vormgeven van relaties met Godzoekers die niet naar de kerk gaan. Ze gaan dieper nadenken over de levensvragen die mensen buiten de kerk aan de kerk stellen. Ze reflecteren over vormen van pastoraat waarbinnen heel andere doelgroepen bereikt kunnen worden én oefenen die met elkaar.

ds. Margrietha Reinders, pionier in Amsterdam

 

13.Omgaan met verscheidenheid in de gemeente

In bijna elke gemeente komt het voor in allerlei facetten van gemeentezijn: verschillende meningen, geloofsbelevingen, opvattingen. Verschillen zijn niet erg, maar kunnen wel lastig zijn en goede verhoudingen ondermijnen. De vraag ‘hoe gaan we met verschillen om, hoe voorkomen we dat er conflicten ontstaan, hoe maken we verscheidenheid vruchtbaar aan het geheel?’staat in deze workshop centraal. Anders gezegd: gaat het om ‘mijn gelijk’ of ‘ons gezamenlijk geluk’?
dr. Piet Schelling, emerituspredikant en auteur van Mijn gelijk en ons geluk

 

            14. Contextueel pastoraat

Contextueel pastoraat heeft oog voor de balansen in familieverhoudingen. In de workshop wordt geoefend met een eenvoudige pastorale casus/gesprek. Hierbij wordt gebruik gemaakt van ‘een taal erbij’, een methode met duplopoppetjes die handvatten geeft om goed te kunnen luisteren en waar nodig door te vragen.

ds. Annette Melzer, opleider bij de stichting Contextueel Pastoraat

 

            15. Verbinding via sociale media, kan dat?

Workshop  voor beginners

Welke rol kunnen sociale media (zoals Twitter, Facebook, Whatsapp) spelen in de pastorale contacten? Zijn er voordelen, zoals informele en laagdrempelige contacten? Zijn er bezwaren en gevaren? Je kunt iemand niet van dichtbij ‘in de ogen kijken’ – wat betekent dat? Na afloop hebben deelnemers kennis gemaakt met sociale media en nagedacht hoe deze in te zetten zijn in de eigen kerkelijke gemeente.

ds. Alida Groeneveld, predikant van de Protestantse Gemeente Weesp en Driemond

 

            16. Verbinding via sociale media, kan dat?

Workshop voor gevorderden

Sociale media (zoals Twitter, Facebook, Whatsapp) spelen een rol in de pastorale contacten. De voordelen, bezwaren en gevaren hebben mensen met enige ervaring wel in beeld.  Na afloop van deze workshop hebben deelnemers hun ervaring met sociale media uitgebreid naar doelgroepen en doelstelling in de eigen pastorale situatie.

ds. Alida Groeneveld, predikant van de Protestantse Gemeente Weesp en Driemond

 

 

 

workshops pastoraat en zorg

           17. Pastoraat aan gemeenteleden met dementie

Dementie komt de laatste tijd meer en meer onder de aandacht. Toch blijkt het in de kerk vaak een onderwerp te zijn waarover verlegenheid bestaat. Want hoe ga je eigenlijk goed om met gemeenteleden die dement worden? Op welke manier kunnen we hen pastorale zorg bieden? In deze workshop gaan deelnemers samen op zoek naar antwoorden op deze vragen en worden praktische tips uitgewisseld om in de gemeente mee aan de slag te gaan.

ds. Annemarie Roding, als geestelijk verzorger werkzaam bij zorgorganisatie Careyn

 

          18. Pastoraat en mantelzorg

Mantelzorger worden is meestal geen keus. Ongeveer twaalf procent van de Nederlanders is mantelzorger. Van hen is een vijfde deel ernstig overbelast. De workshop staat stil bij hoe we mantelzorgers kunnen herkennen, welke signalen we van hen opvangen, en hoe we hen kunnen ondersteunen.

Anne-Marie Goudriaan-Molenaar, adviseur in (zorg)organisaties en betrokken bij het opzetten en consolideren van (diaconale) projecten mantelzorg

 

          19. Verdriet is een werkwoord

Niemand heeft gestudeerd voor verdriet hebben en rouwen. Toch krijgen we er allemaal mee te maken. Het hebben van verdriet is niet alleen iets wat je overkomt, maar wat ook werk geeft. In de workshop houden deelnemers zich vast aan de grote verhalen uit de christelijke traditie die al eeuwenlang richting wijzen. Die geven geen antwoord op alle vragen over kwaad en lijden maar kunnen wel helpen om het met die vragen uit te houden. Nadenken over de vraag naar het waarom en de zin of onzin van leed en kwaad is onderdeel van de workshop. 

ds. Margriet van der Kooi, geestelijk verzorger in het Zuwe Hofpoort Ziekenhuis en Regionaal Psychiatrisch Centrum Woerden

 

20.Lijden verlichten

De uitspraak ‘lijden hoort bij het leven’ is voor veel  mensen een dooddoener. Wie lijden ervaart heeft andere woorden nodig. Lijden moet erkend en aangezien worden. Deelnemers staan op een interactieve wijze stil bij de vraag welk lijden ze ontmoeten en hoe dat verlicht kan worden.

Marinus van den Berg, geestelijk verzorger in Hospice Cadenza in Rotterdam

 

21.Stilstaan bij ervaringen na zelfdoding

Het aantal zelfdodingen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Er is grote behoefte  om hierbij stil te staan, zo merkt Marinus van den Berg tijdens lezingen die hij geeft. Er zijn veel misverstanden en oordelen. En hoe om te gaan met schuldgevoelens? Deelnemers staan stil bij eigen ervaringen en die in de gemeente.

Marinus van den Berg, geestelijk verzorger in Hospice Cadenza in Rotterdam

 

22.Dilemma’s rond het levenseinde

Wat is waardig sterven? En is het altijd het beste om thuis te sterven? Euthanasie of palliatieve sedatie, is dat een juiste vraagstelling? Eind 2015 verscheen het rapport van de commissie Schnabel die de mogelijkheden van hulp bij zelfdoding bij voltooid leven onderzocht. Marinus van den Berg spreekt daarover vanuit zijn ervaringen in het hospice.

Marinus van den Berg, geestelijk verzorger in Hospice Cadenza in Rotterdam

 

            23. Word een Zorgzame Kerk

In een veranderende samenleving is zorg voor de naaste niet vanzelfsprekend. Als kerk kunnen we op verschillende manieren zorgzaam zijn in onze wijk, het dorp of de regio. In deze workshop worden de ervaringen van achttien proefplaatsen in het land gedeeld, om u op weg te helpen om een Zorgzame Kerk te worden. Met ruimte voor eigen vragen.

Jenneke Span, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

workshops over rituelen

 

24.Symbolen en rituelen rondom uitvaarten

Zowel predikanten, kerkelijk werkers als gemeenteleden leiden uitvaartdiensten. De uitvaart is een pastoraal moment waarbij nabestaanden veel emotie kwijt kunnen. Symbolen en rituelen kunnen deze emotie ondersteunen. Deze workshop legt het accent op rituelen die kunnen helpen bij het verwerken van verdriet. Deelnemers zoeken de verbinding tussen enerzijds kerkelijke symbolen en rituelen, en anderzijds symbolen en rituelen die aansluiten bij de overledene zelf.

Hildegard Faber, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

25.Pastoraat in de 14e minuut

Toen bekend werd dat Johan Cruyff een ernstige ziekte had werd binnen een paar dagen een ritueel uitgevoerd. Bij elke wedstrijd werd in de 14e minuut een staand applaus gegeven. (14 was het rugnummer waar Cruyff altijd mee speelde.) In deze workshop gaan deelnemers op zoek naar de motieven, de behoeften, de verschillende vormen en de functie die dergelijke rituelen hebben.

Welke mogelijkheden bieden dergelijke rituelen voor verbinden en bezielen?

Louis Bakker, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

 

workshops diversen

 

26.Vreemde en bizarre bijbelverhalen, wat moet je ermee?

Geweld, mishandeling, seksuele uitspattingen – het staat allemaal in de Bijbel. Teksten die indruisen tegen onze normen en waarden, onze rechtsorde en humaniteit. In gesprekken met mensen binnen en buiten de kerk blijken die teksten nogal eens weerstand op te roepen. In deze workshop vraagt Piet Schelling die daarover het boek Vreemd en bizar schreef zich af of deze verhalen nog betekenis hebben in onze tijd. Een spannende sessie!

dr. Piet Schelling, emerituspredikant en auteur van Vreemd en bizar

 

27.Pastoraat anders bekeken

Het georganiseerde individuele bezoekwerk in de kerk staat onder druk. Gaat  het pastoraat hierdoor verloren? Of kun je ook op een andere manier naar pastoraat kijken? En levert een andere manier van kijken dan ook andere ‘vormen van pastoraat’ op? Deelnemers gaan met elkaar op zoek naar andere wegen in het pastoraat. Vertrekpunt zijn de eigen persoonlijke ervaringen, als gemeentelid of beter nog gewoon als mens.

Floor Barnhoorn, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

            28. Een diaconale antenne in het pastoraat

Steeds meer mensen komen in armoede terecht door bijvoorbeeld verlies van betaald werk, echtscheiding, te lage inkomsten als zelfstandige of te hoge woonlasten. Armoede betekent dat mensen niet volop mee kunnen doen in de samenleving en hun toekomstperspectief kwijtraken. Hoe kom je dat in het pastoraat op het spoor en hoe ga je hiermee om?

Nelleke Drop, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

29.Uitvaarten leiden door gemeenteleden

In steeds meer gemeenten leiden ook gemeenteleden uitvaartdiensten. Zij doen het voorbereidingsgesprek, maken de dienst van Woord en Gebed en leiden die. Ten slotte voeren ze nog een nagesprek. Dit alles vanuit een diepe motivatie om in rouw dicht bij de nabestaanden te staan en hen troost te willen geven. In deze workshop kunnen gemeenteleden zich oriënteren op de waarde van mooie uitvaartdiensten, en op de mogelijkheid om deze zelf te leiden.

Hildegard Faber, gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

30.Speeddaten tussen generaties

Hoe breng je als gemeente jong en oud met elkaar in gesprek over het geloof? Hoe kun je, in een veilige en ongedwongen omgeving, snel tot de kern van de zaak komen? Speeddaten is een makkelijk te realiseren werkvorm die verschillende generaties in de gemeente met elkaar in contact brengt. Speeddaten zorgt voor herkenning, diepgang, verbinding én plezier. Deelnemers gaan in deze workshop in gesprek over het belang van contact tussen generaties in de kerk en natuurlijk zelf ervaren wat speeddaten is!

ds. Erica Hoebe-de Waard, predikant in Wageningen en lid van de redactie van het Ouderlingenblad

 

31.Terug naar het in den beginne

In deze tijden van transities moeten we opnieuw opzoek naar onze wortels. ‘Wie zijn we’ en ‘waar staan we voor’ zijn vragen die op ons afkomen. De oude bronnen helpen ons deze wortels te vinden voor deze nieuwe tijden. Wat heeft de mens nu eigenlijk nodig om mens te zijn?
Rob Ittmann, adjunct-directeur De Nieuwe Poort, Huis voor ontmoeting en inspiratie op de Zuidas Amsterdam

 

32.Bezoekproject: dertigers in de kerk?

De traditionele kerkelijke activiteiten sluiten niet aan bij de levensstijl en belangstelling van dertigers. In Ommen is aan de hand van het boek Geloof ligt op Straat van Peter Hendriks een eigen bezoekproject ontwikkeld om met dertigers in gesprek te komen en uit te zoeken wat hen bezighoudt. Deze workshop laat de bevindingen zien en wat het de kerk heeft opgeleverd. Daarna gaan deelnemers met elkaar in gesprek: wat betekent dit voor de toekomst van de kerk, ook op het gebied van pastoraat?

ds. Coby de Haan, predikant in Ommen en Jacqueline Tuinbeek, voorzitter stuurgroep bezoekproject

 

33.Geloven is een kunst

In het Drentse Elim is in de oude pastorie een grote expositie geweest waarvoor gemeenteleden eigen kunstwerken en voorwerpen afstonden die iets van hun geloof en spiritualiteit weergeven. Het bleek uiterst geschikt om met bezoekers, ook van buiten de kerk, over het geloof te praten. Hoe pak je zoiets aan en wat levert het op?

ds. André Heiner, emerituspredikant Elim

 

34.Ambt en roeping

Je bent net of al wat langer ambtsdrager. Voor sommigen is het ambt een lust, voor anderen een last. Enkele vragen laten je maar niet los: ‘Wat betekent het ambt eigenlijk? Voel ik me daar wel geroepen voor en wat moet ik onder roeping verstaan? Hoe verhouden ambt en roeping zich tot elkaar? Zegt de Bijbel er iets over?’ In deze interactieve workshop bespreken we onze visie en visies van anderen op het ambt, en delen we met elkaar waartoe we ons als ambtsdragers geroepen weten.

Aart Peters, voormalig gemeenteadviseur in de Protestantse Kerk

 

35.Valkuilen en drempels in het contact met vluchtelingen

Hoe kunnen we aanwezig zijn voor de vreemdeling in onze woonplaats? Welke belemmeringen zijn er, en welke wereld valt er te winnen? En: hoe vreemd zijn we zelf eigenlijk voor vluchtelingen?

 Deelnemers gaan samen op zoek naar valkuilen en drempels, maar onderzoeken ook hoe de vreemdeling een ongekend deel van God laat zien.

Geesje Werkman, vluchtelingenspecialist bij Kerk in Actie

 

             36. Jeugdpastoraat rond kinderen van gescheiden ouders
Ook de kinderen en jongeren in uw gemeente maken van alles mee in hun leven. Mooie maar ook moeilijke dingen, zoals bijvoorbeeld een scheiding van hun ouders. Wat kan de gemeente dan voor hen betekenen? Deelnemers staan stil bij de impact van een scheiding, wisselen ideeën en ervaringen uit over waar kinderen en jongeren in zo’n situatie behoefte aan hebben, en bedenken vanuit de praktijk van de eigen gemeente wat de kerk op pastoraal gebied voor hen kan betekenen.

Nelleke Quist, specialist Jeugdpastoraat bij JOP, jeugdorganisatie van de Protestantse Kerk