Presentatie Speciaal rapporteur voorkomen extremisme en bevorderen sociale samenhang

Presentatie Speciaal rapporteur voorkomen extremisme en bevorderen sociale samenhang

Deelsessies

Workshop 'Professionals ondersteunen en versterken'

In deze workshop wordt de ondersteuning van de professionals binnen hun eigen organisatie centraal gesteld. Professionals voelen zich vaak onzeker binnen hun werkzaamheden op het gebied van het voorkomen van gewelddadig extremisme en polarisatie en omgaan met maatschappelijke spanningen. Tijdens deze workshop verkennen we dit probleem eerst door middel van concrete voorbeelden uit het rapport. Vervolgens lichten we een tweetal good practices uit: Spirit uit Amsterdam, die met een intern adviespunt en open organisatiecultuur veel aandacht hebben voor de dagelijkse uitdagingen van hun medewerkers, en de Expertise unit Sociale Stabiliteit, die met een infographic voor professionals concrete ondersteuning biedt.

 

Workshop 'Een brede kijk op preventie'

De integrale, brede blik op het thema staat in de tweede workshop centraal. Nog te vaak worden de thema’s gewelddadig extremisme en polarisatie bekeken als op zichzelf staande fenomenen. Terwijl zij juist samenhangen met zo ontzettend veel maatschappelijke factoren. Denk hierbij aan sociaal economische status, GGZ problematiek, maatschappelijke context, verharding van het debat, discriminatie, en draagvlak voor de democratische rechtsstaat. Na een grondige verkenning van het probleem (gewelddadig extremisme en polarisatie, gezien als geïsoleerde problemen), laten we zien hoe deze thema’s preventief kunnen worden bezien vanuit een veel bredere context. Als good practice bespreken we hier de Hogeschool Rotterdam, waar het gehele personeelsteam (dus ook de conciërges en baliemedewerkers) worden meegenomen in welke maatschappelijke waarden ten grondslag liggen aan de mini-maatschappij die hun school vormt, en hoe zij deze dienen te waarborgen. De HR zet bovendien een brede e-learning module in ter ondersteuning van hun professionals, met aandacht voor radicalisering, polarisatie, maar ook voor psychische problematiek en zorgwekkend gedrag. Deze module is ontwikkeld door het programma Integraal Veilig HO, en vrij inzetbaar op andere hogescholen.

 

Workshop 'Samenwerking tussen het veiligheidsdomein en het zorgdomein'

Gewelddadig extremisme en polarisatie als veiligheidsproblemen: een associatie die vaak optreedt wanneer je spreekt over deze thema’s. Maar bij het voorkomen van gewelddadig extremisme en polarisatie of het de-escaleren van situaties kan het veiligheidsdomein simpelweg niet zonder het (jeugd)zorgdomein. Het is bovendien de kerntaak van het (jeugd)zorgdomein om kwetsbare jongeren te beschermen, onder andere tegen vatbaarheid voor extreme (gewelddadige) ideologieën. Extremisme en polarisatie bezien als opvoedvraagstuk vraagt om eigenaarschap van het sociale en (jeugd)zorgdomein. Ondanks de grote verschillen tussen de wijze waarop deze ketenpartners het thema bekijken (nationale veiligheid versus de veiligheid van het kind, verdachte versus kwetsbare jongere, intelligence versus privacygevoelige informatie) is een goede samenwerking, waarbij beide domeinen gelijkwaardig zijn, eigenaarschap en initiatief tonen, van groot belang. In Tilburg wordt deze gelijkwaardige samenwerking op innovatieve wijze vormgegeven, hetgeen een versterking van ieder domein op zich en van de preventieve aanpak als geheel tot gevolg heeft.

 

Workshop 'Investeren in vredestijd'

‘Investeren in vredestijd’, een belangrijke aanbeveling uit het rapport, die centraal staat in de vierde workshop. In beleid en acties om gewelddadig extremisme en polarisatie tegen te gaan is vaak een piek te zien in de nasleep van ontwrichtende gebeurtenissen, zoals rellen of aanslagen. Deze maatregelen zijn reactief preventief te noemen. Een inclusieve maatschappij waarin netwerken stevig met elkaar verbonden zijn en iedereen zich betrokken voelt is echter minder vatbaar voor het ultieme doel van terrorisme: angst en verdeling veroorzaken. Investeren in een dergelijke maatschappij, juist in tijden van relatieve rust, is hierbij een belangrijke preventieve maatregel. Dit betekent dus ook nadrukkelijk het vergroten van welzijn, waarborgen dat men zich thuis voelt in de samenleving, en het stimuleren van actieve participatie en betrokkenheid.

In de gemeente Utrecht werken partners uit verschillende domeinen samen aan een stevig netwerk tussen disciplines. Jongerenwerkers komen de school in, de wijk wordt betrokken bij het bevorderen van sociale samenhang, en het onderwijs trekt zelf ook weer die wijk in. Jongerenwerk Utrecht (JOU) vertelt over hun werkwijze.