Expeditie Draden in het digitale doolhof
Expeditie Draden in het digitale doolhof

Deelsessies
Ronde 1: 13.30-14.30 uur

1.1 Waar lig je wakker van?

Bibi Kok, SZW en Stijn van Dijck

Dé gelegenheid om je stem te laten horen als professional. Werksessie waarin deelnemers onder begeleiding werken aan de contouren van een positon paper over de preventie van online radicalisering. 

1.2 Het puberbrein: een handleiding

Aletta Smits, Hanze Hogeschool

Een gegarandeerd vrolijk uur over hoe het puberbrein werkt, met herkenning en geruststelling. Antwoord op vragen als waarom krijgen we ze niet op tijd van de straat af en naar bed; waarom zijn ze gevoelig voor invloeden online, waarom plannen ze niet, waarom maken ze suffe keuzes, waarom is later zo ver voor ze.
Langs de wegen van de biologie en de evolutie wordt uitgelegd waarom pubers doen zoals ze doen. Voor sommige dingen zijn oplossingen. Die bespreken we. Voor andere dingen moet we vooral wachten tot het voorbij is. Die identificeren we.
Inzicht in hoe het puberbrein biologisch werkt en dus een beeld voor deelnemers welke benadering zou kunnen werken en welke vanaf het begin de plank misslaat.

1.3 Inzichten uit de wetenschap – matchen die met de praktijk?

Merel de Nijs, Elanie Rodermond, Fabienne Thijs en Lys van de Voorde, NSCR/VU

Deze interactieve workshop brengt wetenschappelijke inzichten en praktijkervaring samen rondom radicalisering en betrokkenheid bij extremisme op jonge leeftijd. Aan de hand van onderzoek naar leeftijdsspecifieke radicaliseringspaden bespreken we welke factoren bij jongeren een rol lijken te spelen en welke betekenis de online omgeving hierin heeft. Vervolgens zoomen we in op onderzoek naar de recruitment van jongeren via gaming-platforms en bespreken we concrete voorbeelden van online routes en vormen van beïnvloeding. Deelnemers worden uitgenodigd om deze inzichten te verbinden aan hun eigen ervaringen uit de praktijk. Tot slot bespreken we wat dit betekent voor preventie, interventie en risicotaxatie en welke kennis nog ontbreekt.

1.4 Mannen, Macht en Media: de manosphere ontmaskerd

Olivier Cauberghs, InSite Academy

Online gemeenschappen die samen worden aangeduid als de manosphere winnen de afgelopen jaren sterk aan invloed. Binnen deze ecosystemen circuleren ideeën over mannelijkheid, macht en slachtofferschap die vaak gepaard gaan met misogynie, vijandbeelden en complottheorieën. Platformen zoals sociale media, fora en videoplatformen spelen een centrale rol in de verspreiding en normalisering van deze narratieven, die in sommige gevallen fungeren als opstap naar verdere radicalisering of geweld. Deze workshop biedt professionals inzicht in de online structuur en dynamiek van de manosphere en de rol die online (toxische) masculiniteit en misogynie spelen binnen bredere radicaliseringsprocessen.
Inzicht in de incel-ideologie en online subcultuur: Welke overtuigingen, termen en narratieven staan centraal? Analyse van misogynie en slachtofferschap: Hoe worden vijandbeelden en rechtvaardigingen voor geweld opgebouwd?
Herkenning van radicaliserings- en escalatiesignalen: Wanneer vormt incel-discours een verhoogd veiligheidsrisico?

1.5 Zie jij wat ik zie?

Jongeren van WAVE, WAVE

Speciale sessie door jongeren. In deze interactieve deelsessie leggen we jongeren en professionals verschillende stellingen en herkenbare situaties voor. We onderzoeken waar perspectieven overeenkomen, maar juist ook waar ze botsen. Wat zien volwassenen misschien over het hoofd? Welke zorgen herkennen jongeren zelf? En wat hebben jongeren nodig om zich veilig en weerbaar door de digitale wereld te bewegen? Geen gesprek óver jongeren, maar mét jongeren, waarin ervaringen, aannames en verschillende perspectieven naast elkaar komen te staan.

Ronde 2: 14.50-15.50 uur

2.1 Waar lig je wakker van?

Bibi Kok, SZW en Stijn van Dijck

Dé gelegenheid om je stem te laten horen als professional. Werksessie waarin deelnemers onder begeleiding werken aan de contouren van een positon paper over de preventie van online radicalisering. 

2.2 Van extreme uitspraken naar zorgwekkende radicalisering: hoe kijk je als professional?

Vivian den Blanken & Charlotte Dopper, NJI

Jongeren ontwikkelen hun identiteit, zoeken grenzen op en kunnen soms extreme denkbeelden hebben. Online kan dit proces worden versterkt, maar wanneer wordt het zorgwekkend? In deze sessie kijken we vanuit een pedagogische en contextgerichte invalshoek naar radicalisering: hoe ontstaat het en welke rol speelt de online wereld? We bespreken hoe de Richtlijn Radicalisering je kan helpen om situaties te duiden en passende stappen te zetten. Een hulpmiddel voor iedere professional die met jongeren werkt.
Het doel is professionals kennis te laten maken met de Richtlijn Radicalisering en inzicht te geven in hoe deze hen kan ondersteunen bij het herkennen, duiden en handelen bij zorgen over radicalisering in de dagelijkse praktijk.

2.3 Digitale weerbaarheid door inzet van trendwatchers

Matheus Sales de Moura, Stichting Meer Liefde

Online trendwatching met jongeren (jongerenwerk Eindhoven): gesprek met deelnemers en handvatten voor de praktijk bij online jongerenwerk/opzetten trendwatching.
Trendwatchers is een manier om door middel van jongerenparticipatie gecombineerd met Deep Democracy zicht te krijgen op de online leefwereld van jongeren. Jongeren en professionals signaleren samen wat er speelt op social media, in games en online communities en vertalen dit naar duiding en handelingsperspectief voor de praktijk. We werven niet de usual suspects op jongerenparticipatie projecten maar zoeken jongeren in de randen van de plaatselijke context die hoog scoren op risicofactoren (NJI), maken hen sterk, weerbaar en zetten hen in als positieve rolmodellen in de wijk. Doel: vroegsignalering, fenomeenduiding, handelingsperspectieven.
Deelnemers leren om met een attitude van verwondering te luisteren naar de verhalen van jongeren en om deze input te benutten voor het handelen in de eigen praktijk.

2.4 Bouwen aan vertrouwen: begeleide kennismaking tussen professionals met verschillende perspectieven

Marlou van Elzen, RvdK

Expertise-unit Sociale Stabiliteit

Sessie waarin deelnemers zich samen met professionals uit verschillende werkvelden buigen over de vraag hoe je vertrouwen bouwt in het werken met preventie van online radicalisering.
Als deelnemer maak je kennis met elkaar en elkaars perspectieven. Vooroordelen tegen het lichthouden of weerspreken en samen zoeken naar wat er nodig is om elkaar te vertrouwen.

2.5 Online beïnvloeding, identiteitsvorming en de zoektocht van jongeren naar houvast in een veranderende wereld

Jacqueline Kleijer, Dig It For You

In deze deelsessie staat centraal hoe online omgevingen invloed hebben op de identiteitsvorming, zingeving en wereldbeelden van jongeren. Aan de hand van actuele inzichten uit wetenschap, praktijk en onderzoek wordt verkend waarom jongeren ontvankelijk kunnen zijn voor polariserende en radicaliserende narratieven, waaronder de manosfeer, complottheorieën en extremistische online gemeenschappen. Daarbij is aandacht voor de rol van sociale media, algoritmen, AI, groepsdynamiek en de fundamentele behoefte aan erkenning, verbondenheid en houvast.
De sessie helpt professionals om online beïnvloeding en radicalisering beter te herkennen, begrijpen en duiden. Deelnemers krijgen inzicht in onderliggende pedagogische, psychologische en sociale mechanismen én concrete aandachtspunten voor preventie, beleid en professioneel handelen. Het doel is bij te dragen aan een integrale aanpak die de weerbaarheid, sociale veiligheid en verbondenheid van jongeren versterkt.