09:00 - 09:55 uur Plenair gedeelte

Plenaire opening en korte toelichting programma - Dr. Kees Verhaar MA, Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden/Socires

Plenaire inleidingen 

Doen en laten in de jeugdzorg - Prof.dr. Jet Bussemaker, Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, Rijksuniversiteit Leiden

De huidige druk op de jeugdzorg vraagt om scherpe keuzes en realistische verwachtingen. Vanuit het perspectief van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving worden de opgaven geschetst die schuilgaan achter de groeiende vraag naar hulp. Hoe voorkomen we dat goedbedoelde hervormingen het beroep op jeugdzorg juist verder vergroten? De bijdrage verkent wat nodig is om sociale netwerken rond kinderen en gezinnen te versterken en welke rol overheid en aanbieders daarin hebben. Een pleidooi voor begrenzen waar nodig, ruimte geven waar mogelijk en het herijken van wederzijdse verantwoordelijkheden.

Een filosofie van rust, reinheid en regelmaat – naar een ander denken over jeugdzorgvragen - Prof.dr. Gabriël van den Brink, emeritus hoogleraar Universiteit Tilburg en Vrije Universiteit, fellow Socires

We leven in een tijd waarin steeds meer kinderen in aanraking komen met jeugdzorg, terwijl de meeste opvoedvragen thuishoren in de samenleving zelf. De opgave is om die ontwikkeling fundamenteel te keren. Niet door de jeugdzorg te verbeteren, maar door haar minder nodig te maken. Door te investeren in ouders als groep, in vertrouwen, in de gemeenschap – en zo de pedagogische basis te versterken. Aan de hand van De Actualiteit van het archaïsche wordt aangetoond dat we in staat zijn om deze opgave aan te gaan.

09:55 – 10:00 uur korte wisselpauze

Deeltafel 1: Toepassing plenaire inleidingen in de uitvoering

• • NN, Raad voor Volksgezondheid en Samenleving
  • prof.dr. Gabriël van den Brink, fellow Socires
  • Kees Buitendijk Msc, MA, directeur Socires

Aan deze Deeltafel gaan we aansluitend op de plenaire inleidingen op een interactieve wijze in gesprek. Allereerst staan we stil bij wat die inleidingen ons leren en hoe dat te vertalen in een wenkend perspectief. Vervolgens vertalen we dat wenkende perspectief in concrete opdrachten voor beleid en uitvoering.  Last, but not least, proberen we inschatting te maken van de maatschappelijke opbrengsten toegespitst op de eigen gemeente en de eigen lokale gemeenschap.

Tijdens het gesprek zal geput worden uit de RV&S publicaties Kinderen uit de knel en Doen en laten en uit Gabriel van den Brinks’ De actualiteit van het archaïsche.

Deeltafel 2: ‘Opgroeien in en met de gemeenschap – kansen en uitdagingen voor gemeente en wethouder

• • Drs. René Peters, wethouder Hoeksche Waard
  • Jeffrey Keus MPA, wethouder Leidschendam-Voorburg

‘It takes a village to raise a child’ – wie kent de uitspraak niet? Wij zien dat die in de jeugdzorg vooral wordt gebruikt om het netwerk van jeugdigen en gezinnen te betrekken bij hulpvragen. Wij willen terug naar de basis: opvoeden en opgroeien (‘to raise’) in en met de gemeenschap (‘the village’).

In onze gemeenten hebben we daar de eerste stappen toe gezet, met een actieve betrokkenheid vanuit de gemeenschap. We gaan in op hoe we die aanpak vorm geven, wat dat oplevert en wat werken met de gemeenschap vraagt van de gemeente en in het bijzonder van ons als wethouders. Daarbij staan we ook stil bij het risico van de business case: het rendement in de zin van minder uitgaven aan jeugdzorg op voorhand inboeken. Dat doet geen recht aan de principiële waarde van ons uitgangspunt, die ook veel verder gaat dan de jeugdzorg. Bovendien vergroot de focus op de business case de afstand tussen gemeente en gemeenschap. Hoe zetten we als wethouders de juiste toon?

Deeltafel 3: Inspiratie vanuit zorg en sociaal domein op de ontwikkeling van zorgzame buurten

• • Eveline Castelijns, managing director bij Berenschot
  • Christiane Hofman, consultant bij Berenschot

In hun werk bij Berenschot zien Eveline en Christiane steeds meer voorbeelden van zorgzame buurten en de rol die professionele organisaties daar wel of niet in pakken. Eveline en Christiane lichten bij deze Deeltafel toe wat zij zien in hun dagelijkse praktijk en gaan met deelnemers in gesprek over best practices, werkende principes, en hoe men samenwerking kan aangaan op lokaal niveau.

Deeltafel 4: Jeugdzorg: van kosten naar gezondheid - De batenstrategie voor een toekomstbestendige Jeugdzorg 

• • Thomas Plochg, directeur Federatie voor Gezondheid
  • Peter Hoekstra, toezichthouder bij De Nederlandse Bank (onder voorbehoud)

In de jeugdzorg gaat steeds meer aandacht uit naar het beheersen van de kosten van opvoed- en opgroeiproblemen. Maar dit leidt juist tot meer problemen: steeds meer kinderen en ouders krijgen niet genoeg hulp, er is een tekort aan personeel en de kosten stijgen. Daarom is er een nieuwe aanpak nodig: niet alleen kijken naar zorg, maar vooral naar gezondheid. De focus moet liggen op opvoeden en opgroeien binnen de gemeenschap.

Om deze verandering echt te maken, is een andere manier van denken nodig. Het gaat niet alleen om geld geven als er problemen zijn, maar om investeren in gezondheid, zodat problemen voorkomen worden.

In een workshop wordt uitgelegd hoe je kunt kijken naar de ‘voordelen’ (baten) van investeren in gezondheid, in plaats van alleen naar de kosten. Samen met de deelnemers wordt besproken hoe deze aanpak kan helpen om betere beslissingen te nemen over investeringen in preventie en gezondheid. Het doel is om concrete stappen te bedenken, zodat de jeugdzorg met deze nieuwe strategie aan de slag kan.

Deeltafel 5: Zie de jonge mens; werken aan liefdevol bezield onderwijs

• • Mark Buck BSc, bestuursvoorzitter Verus

In het onderwijs dient de vraag 'wie is de mens?' zich al op jonge leeftijd aan. Tegelijkertijd leven we in een samenleving waar het discours over onderwijs steeds vaker gaat over 'resultaten', 'presteren' en 'meten = weten'. Zulke taal ontneemt het zicht op het werkelijke wonder van onderwijs: de transformatie van jonge mensen, iedere dag opnieuw. In deze workshop verkennen we manieren om recht te doen aan de maatschappelijke opgave van het onderwijs in de breedste zin van het woord. Hoe leren jonge mensen niet alleen het goede te leren, maar ook te werken aan het goede leven? En is dat mogelijk voor iedereen?

Met het stellen van deze vragen is ook gezegd, dat het onderwijs in de zin van 'it takes a village to raise a child' deel is van het opvoeden en opgroeien in en met de gemeenschap. Het beoogde goede leven is daarbij veel meer dan het bijdragen aan het versterken van de jeugdzorg door deze te overstijgen! Vraag is wel hoe we als onderwijs met gemeenten en o.a. jeugdhulpaanbieders samenwerken en welke rol we kiezen in en met de gemeenschap: leidend, dienend, anders? Met de Deeltafel beogen we een begin te maken met het beantwoorden van deze vraag.

11.15 – 12.30 uur Tweede ronde Deeltafels

Deeltafel 6: Over de persoonlijke rol van bestuurders (werktitel) -informeel bestuurlijk gesprek

• • dr. Janny Bakker-Klein, directeur-bestuurder Movisie, moderator

N.B. Deze Deeltafel is op uitnodiging: genodigden ontvangen hiervoor een aparte uitnodiging.

Toelichting wordt t.z.t. separaat aan deelnemers verzonden

Deeltafel 7: Eigen kracht van burger en gemeenschap: kritische kanttekeningen bij een beleidsterm

• • Mr.dr. Tim Robbe MPA, Universitair docent Juridische Faculteit VU/Victor Advocaten

De gemeentelijke verordeningen jeugdzorg zijn kleine ‘grondwetten’. Een democratisch gelegitimeerd orgaan, de gemeenteraad, legt in die verordening vast wat in een gemeente jeugdzorg is en hoe inwoners er gebruik van mogen maken. In steeds meer verordeningen verleggen raden het zwaartepunt van een ‘verzorgingsgemeente’ naar een ‘participatiegemeente’. Dat lijkt een afspiegeling van de positieve grondtoon van de idee dat de jeugdzorg versterkt kan worden door haar te overstijgen middels een inzet op opvoeden en opgroeien in en met de gemeenschap.

De Griekse filosofen kenden al het belang van wijsheid en matigheid – het redelijke midden is daar een weerslag van. Daarom zullen we vanuit het perspectief van ouders met een kind met een beperking kritisch reflecteren op de toepassing en in verordeningen vastleggen van die grondtoon.

Om vervolgens te verkennen wat in maatschappelijke en in juridische zin het redelijke midden is bij de inzet op opvoeden en opgroeien in en met de gemeenschap. De capabiliteitentheorie van Sen en Nussbaum kan daarin een rol spelen.

Ik vermoed dat een vertaling daarvan naar een juridisch kader in een verordening een hele andere uitwerking krijgt op gemeenschappen, ouders en kinderen, dan de verordeningen die ik nu soms lees.

Deeltafel 8: SPIEGELBEELD: luisteren naar verhalen, bouwen aan verandering

• • Karin Verbeek, senior projectleider leefbaarheid Movisie
  • Malin Winter, projectmedewerker zeggenschap en burgerbetrokkenheid Movisie

Het sociaal domein loopt vast. Mensen voelen zich niet gezien, gehoord en worden onvoldoende bereikt. Een belangrijke oorzaak: de hardnekkige mensbeelden en aannames waarop ons systeem is gebouwd. Hoe kunnen we jeugdhulp en ondersteuning verbeteren door op andere manieren naar mensen en hun vraagstukken te kijken? Deze workshop daagt je uit om te reflecteren op jouw eigen mensbeelden.  

Je ervaart helpende en niet helpende mensbeelden via een audiotour met persoonlijke verhalen van mensen die obstakels tegenkomen. Ook hoor je hoe mensen in hun omgeving (buren, wijkregisseurs, maatschappelijk werkers) hiermee omgaan. Onder begeleiding van Karin Verbeek en Malin Winter van Movisie, samen met de andere deelnemers wissel je uit wat je hebt ervaren. Je reflecteert op jouw eigen blik en hoe die jouw werk beïnvloeden.

Deeltafel 9: Het Begint Bij Mij - de kracht van samen

• • Berthe Peerenboom, projectleider/adviseur Peer3
  • Bianca Prins, strategisch beleidsontwikkelaar sociaal domein gemeente Leidschendam-Voorburg

Hoe bouwen we aan sterke gezinnen en gemeenschappen, zónder te blijven hangen in probleemdenken? En hoe kunnen we dit SAMEN met onze gemeenschappen doen? In deze workshop nemen we je mee in onze aanpak met het programma Het Begint Bij Mij. We laten zien waarom we hiermee zijn gestart, wat het programma beoogt en welke impact het heeft op ouders, professionals én beleid. 

Je hoort persoonlijke en praktijkgerichte verhalen van een ouder, een professional en een manager/bestuurder. Zij delen hoe het programma heeft bijgedragen aan meer eigenaarschap, een fundamenteel andere manier van werken met ouders en een beleidsblik die uitgaat van wat we willen opbouwen in plaats van wat we willen oplossen. Ook deelt de ouder hoe zij nu zelf betrokken is bij het versterken van andere ouders in haar wijk en gemeenschap. 

Een inspirerende Deeltafel voor iedereen die gelooft in opvoeden en opgroeien van en met de gemeenschap.

Deeltafel 10: Opvoeden in en met de gemeenschap gemonitord? Uitdagende werk- & ontwikkelsessie

• • Evy Liersen, Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden & collega’s

Gemeenschappen kunnen op verschillende manieren ondersteuning bieden in het opgroeien en opvoeden van kinderen en jongeren. Maar wat betekent dat concreet voor jeugdigen, hun trajecten in de jeugdhulp en de manier waarop we dat als gemeenten en organisaties monitoren? We onderzoeken samen welke perspectieven, data en ervaringen kunnen bijdragen aan beter inzicht in de effecten van opgroeien en opvoeden in en met de gemeenschap. De workshop biedt ruimte om vanuit verschillende disciplines en denkrichtingen mee te denken, en om samen te verkennen welke sporen kansrijk zijn voor verdere monitoring en ontwikkeling.

12.30 – 14.00 uur Plenaire afsluiting (onder voorbehoud) en aansluitend lunch

Vanaf 14.00 uur is er een middagprogramma met actuele informatie over de overeenkomsten vanaf 2027 (plenair + Deeltafels van de verschillende segmenten)

Je ontvangt hiervoor nog een aparte uitnodiging met aanmeldlink