Kompas & droomscenario

 

Dit droomscenario dient als kompas voor de inrichting en ontwikkeling van de conferentie preventie online radicalisering op 26 oktober 2026. Met dit kompas sturen we (opdrachtgever en opdrachtnemer) op de bedoeling van de conferentie; de beoogde ervaring van de deelnemers; de dingen die we niet willen en op de passende werkwijze dit droomscenario mogelijk kan maken. Voor de verbinding van deze richtingen wordt het verhaal van Ariadne uit de Griekse mythologie gebruikt:

Het verhaal van de draad
Op het eiland Kreta leefde prinses Ariadne. Ze was de dochter van koning Minos, die toezag op het jaarlijkse offer van jonge mensen aan de Minotaurus. Dit monster leefde diep in het doolhof op eiland. Op een dag besloot een van de jonge mensen die geofferd zou worden, de Minotaurus te verslaan. Zijn naam was Theseus. Toen hij zijn voet aan wal zette, werd Ariadne verliefd. Bij het binnentreden van het doolhof gaf ze hem een bol touw mee terwijl zij het uiteinde ervan vasthield. Theseus versloeg de Minotaurus en vond zijn weg terug naar buiten. Dankzij de draad - de moed, het creatieve vermogen en verbondenheid van Ariadne - bleef niet alleen Theseus gespaard maar ook alle jonge mensenlevens daarna.

Betekenis voor droomscenario
Het doolhof in dit verhaal is vergelijkbaar met de onlinewereld, waarin geen gereguleerde rechtstaat bestaat, maar wat wel standaard onderdeel is van de leefwereld van jongeren. In dit verhaal uit de Griekse mythologie bedachten een jonge vrouw door haar eigen wijsheid hoe iemand anders veilig op avontuur konden gaan. De conferentie over de preventie over online radicalisering staat dan ook in het teken van een verkenning naar vormen van veilige houvast die beleidsmakers, professionals en volwassenen samen met jongeren kunnen ontwikkelen in hun online avonturen. De mogelijkheid om daar te radicaliseren is reëel en vraagt om een stevig touw dat in de offlinewereld vastgehouden wordt en online een spoor vormt om te volgen of naar terug te keren.

 

Legenda kompas
Het noorden = de bedoeling van de conferentie en waar we de aandacht op willen vestigen
Het oosten = de ervaring die we de deelnemers van de conferentie graag willen meegeven
Het zuiden = de rode vlaggen: de dingen die we niet willen voor de conferentie
Het westen = de werkwijze: wat we zelf te doen hebben om dit droomscenario te realiseren

Noorden: Aandacht
Tijdens de conferentie willen we dat de aandacht inhoudelijk gaat naar:
1. De online leefwereld als blijvende omgeving voor jongeren en als onderdeel van hun volwassenwording (zelfontdekking/ identiteitsontwikkeling/ vrienden als spiegel);
2. Dat het internet/ online leefwereld geen gereguleerde democratische rechtsstaat is en waar online radicalisering kan plaatsvinden, maar daarmee niet alleen maar problematisch is als leefomgeving;
3. Het perspectief van jongeren op hun online leefwereld, het bekrachtigen van hun eigen ervaring daarin en het versterken van hun autonomie;
4. Wat de doolhof van het internet doet met het brein van jonge mensen en onderzoeken hoe jongeren online veilig risico’s kunnen nemen en gezond zelfvertrouwen kunnen krijgen;
5. Wat veilige grenzen zijn die je kunt inzetten als jongeren & als volwassenen om jongeren te ondersteunen in hun digitale avontuur;
6. Inzicht krijgen in wat er online voor jongeren toe doet en hoe processen van online radicalisering er op dit moment uit zien;
7. Ontdekken hoe je als professional kunt handelen dat bijdraagt aan autonomie en zelfvertrouwen van jongeren online in het kader van preventie van radicalisering;
8. Ontdekken wat er nodig is om als professioneel naast jongeren te kunnen staan en aan te sluiten bij hun eigen wijsheid;
9. Verbinden van verschillende professionals die (online) met jongeren werken;
10. Inzicht krijgen hoe de online leefwereld raakt aan je positie, handelen en kunnen als professional
11. Handvatten voor professionals in de oordeelsvorming van online leefwereld/situaties van jonge mensen.

Oosten: Ervaring
Tijdens en na afloop hebben deelnemers de ervaring(en) gehad:
1. Versterkt zijn in hun begrip en empathie voor het online avontuur van jongeren en wat zij nodig hebben;
2. Het online leven (zowel negatief als positief) verbeeld en verbreed door extra of nieuwe perspectieven;
3. Zorgzaamheid, urgentie en verantwoordelijkheid voelen en tonen voor de nieuwe generatie;
4. Open praten/ communicatie over moeilijke, pijnlijke zaken/ zorgen;
5. Collega’s en netwerk als spiegel: ‘Oh, zo kan het ook!’
6. Het leren durven leren van nieuwe dingen;
7. Acceptatie dat je niet alles kunt weten als professional/ volwassene;
8. Geïnspireerd raken & inspiratie delen over handelingsruimte als professional.

Zuiden: Rode vlaggen
Voor de ontwikkeling van de conferentie vinden we de volgende dingen niet passend:
1. Jongeren benaderen als een veiligheidsprobleem of als problematische doelgroep;
2. Ego van professionals/ beleidsmakers/experts voor laten gaan op gemeenschapszin;
3. Denken in termen van winnen/verliezen;
4. Stigmatiseren en uitsluiten;
5. Politiek discours als uitgangspunt/ dominant discours in de benadering van online radicalisering;
6. Zenden, overhalen of je eigen waarheid opdringen;
7. Praten over jongeren, in plaats van met jongeren.

 

Westen: Werkwijze
In ons werkproces richten we ons zoveel mogelijk op de volgende zaken:
1. We geven vertrouwen aan elkaar, aan het proces en aan de deelnemers;
2. We durven (meer) en moedigen elkaar aan;
3. We staan open voor nieuwe perspectieven/ we stellen ons oordeel nog even uit;
4. We richten ons op originele, innovatief en creatieve invulling van inhoud en vorm;
5. We streven naar empathie en geduld naar onszelf en elkaar en de opdracht.

Uitgangspunten in het kort:
1. De onlinewereld is een blijvend onderdeel van de leefwereld van jongeren, en een avontuur, met zowel positieve (leren, daten, creativiteit etc.) als negatieve zijsporen (radicalisering, grooming, criminaliteit etc.);
2. Onwenselijke radicalisering als een van de negatieve zijsporen online (demystificatie van radicalisering);
3. Online radicalisering als wicked problem: maatschappelijke vraagstuk zonder duidelijke structuur dat zich verbindt met andere vraagstukken
4. Om jong en veilig op avontuur te kunnen gaan is er houvast nodig; zowel online als offline
5. Jongeren verdienen een relationele benadering en niet als potentieel probleem;
6. Niet alleen over jongeren maar ook mét jongeren;
7. Creativiteit en innovatie als werkwijze; zowel op inhoud als vorm
8. Het verhaal uit de Griekse mythologie dient als voorbeeld van wereldverhalen over houvast en spoorzoeken die er in alle literaire verteltradities zijn; (inclusieve narrativiteit)
9. Verhaal (van Ariadne) voor de verkenning/conferentie past bij de ‘counter narratieve’ benadering van online ideologische beïnvloeding;
10. Professionals, beleidsmaker en volwassenen hebben een verantwoordelijkheid om een goede (voor)ouder zijn.