vrijdagmiddag 16.00-17.30 uur

1 - Lucide dromen in therapie: slapend worden wie je bent

Tim Post

In deze workshop worden deelnemers geïntroduceerd in de wetenschap en praktijk van lucide dromen. Lucide dromen is een natuurlijke staat van droomslaap (REM), waarin de dromer zich bewust is dat hij of zij droomt, zonder daarvan te ontwaken. Dit droombewustzijn stelt de dromer in staat de droombeleving doelbewuster te sturen naar inspirerende, leerzame en transformatieve belevingen. 

Het bestaan van lucide dromen, en de inzet ervan, is inmiddels door wetenschappelijk onderzoek onderbouwd. Toepassingen variëren van het verminderen van chronische nachtmerries tot het mentaal repeteren van vaardigheden en het stimuleren van creatieve verbeeldingskracht.

Vanuit een Jungiaanse opvatting kan de droom worden begrepen als een voortdurend samenspel tussen het Zelf en het Ego, waarin onderbewuste complexen zich kunnen tonen. Het lucide dromen opent hierin een mogelijkheid om als dromer reflectiever aanwezig te zijn in het droomverloop, in relatie tot wat zich aandient — niet primair om te sturen, maar om te ontmoeten, verdiepen en integreren.

Deze workshop biedt een combinatie van wetenschappelijke achtergrond en praktijkbeoefening. Deelnemers krijgen een kader aangereikt en eerste handvatten om de mogelijke inzet van lucide dromen in hun eigen praktijk te verkennen.

 

2 - Bestaansrecht: een experiëntieel-existentiële case study in tijden van oorlogsdreiging en klimaatcrisis

Siebrecht Vanhooren

Mag ik bestaan? Het is een oneigenlijke vraag, want enkel wie bestaat heeft de mogelijkheid om zich de vraag te stellen. In principe komt de vraag altijd 'te laat'. De vraag lijkt te ontstaan vanuit de negatieve ervaring er niet zomaar te mogen zijn, ongewenst te zijn, of er te veel aan te zijn. Ze nodigt niet altijd uit tot reflectie; ze weerspiegelt eerder een langdurig en/of hevig vastzitten. De therapeut of counselor kan, zoals bij alle existentiële uitdagingen, deze vraag niet oplossen of inlossen. Het therapeutisch proces, als gekristalliseerd levensproces, kan dit mogelijk wel.

Samen staan we stil bij 'Freya', een vrouw die aangemeld werd met een verlammende klimaat- en oorlogsangst. Het thema van te mogen bestaan resoneerde bij Freya niet alleen met een meer maatschappelijk-ecologische bedenking of de planeet niet beter af zou zijn zonder de mens. De vraag te mogen bestaan had ook wortels in haar vroege ervaringen van ongewenst te zijn.

We exploreren welke elementen van deze experiëntieel-existentiële psychotherapie (EEP) helpend bleken te zijn en hoe we ze kunnen situeren op de micro-, meso-, en macro-dimensie van het EEP-model. We staan stil bij verrassende processen en hoe we deze kunnen meenemen naar onze praktijk.

 

3 - Introduction to Embodied Experiential Dreamwork

Leslie Ellis

This workshop invites you into the landscape of your dreams as a way of experiencing them more deeply and understanding how to collaborate with their integrative intelligence.

Dr. Leslie Ellis will introduce the Embodied Experiential method – based on a confluence of Focusing, Gestalt and Jungian approaches to the dream. You will be invited to experience Gendlin’s way of  ‘finding the help’ in a dream, and allowing this infusion of energy from the dream to carry forward. Leslie will offer a brief introduction, guide an experiential practice, and then provide instructions for continuing this process in small groups or dyads. To close, the group will reconvene for questions and sharing of experiences. You will leave this workshop with a deeper sense of how to engage with the deep wisdom of dreaming.

 

4 - De Pre-Therapie van Prouty: van isolement naar verbinding

Dion Van Werde

In de workshop wordt met woorden en via demonstraties uiteengezet hoe je op een persoonsgerichte manier - dus zonder daarbij onnodig lijden toe te voegen - kan omgaan met iemand die zich in een eigen wereld teruggetrokken heeft en dus niet bereikbaar is.

Pre-Therapie leert je hoe je iemand actief kan uitnodigen om zich weer te verbinden met de omgevende realiteit, zich weer bewust te zijn van zijn/haar gevoelens en sociaal verstaanbaar te communiceren. Pas daarna heeft het traditionele therapeutische aanbod weer zin en kans op slagen.

Pre-Therapie is een centripetale evolutie van het werk van Rogers en Gendlin, omdat het consequent deze benaderingen doordenkt naar diverse populaties en toestandsbeelden waarvan men vroeger meende dat ze onbereikbaar waren voor (psycho)therapie. De methode, die bestaat uit het geven van vijf soorten zeer concrete contactreflecties (situationele-, gelaats-, lichaams-, woord-voor-woord- en herhalende reflecties), is bij uitstek geschikt om de cliënt, die in een soort existentieel autisme in zijn/haar eigen wereldje gebunkerd zit en daaronder lijdt, weer naar de gedeelde realiteit te brengen. De aanpak is fenomenologisch en existentieel.

De workshop wil interactief zijn en afgestemd op de aanwezige deelnemers.

 

5 - We are such stuff as dreams are made on ... – over dromen en existentiële verbeelding in psychotherapie

Trees Depoorter

Als mens worden we in het bestaan geworpen en staan we voor de hachelijke opdracht iets te maken van dat leven. We worden geconfronteerd met allerhande 'givens' waartoe we ons moeten verhouden en die betekenis vergen, een proces waarin we makkelijk verloren lopen.

Existentiële verbeelding is het vermogen je eigen of andermans existentie voor te stellen. Het laat toe te vatten hoe het bestaan voor iemand is en betekenis krijgt, maar toont ook openingen en nieuwe existentiële scenario’s.

In dromen komt de verbeelding van de existentie in volle levendigheid tot uiting. Dromen spiegelen de existentiële worstelingen van de dromer: hoogstpersoonlijke en tegelijk universele ervaringen van (on)vrijheid, eenzaamheid en verbondenheid, zinloosheid en vervulling, leven en dood, kwetsbaarheid en kracht - met alle spanningsvelden en paradoxen van dien - komen elke nacht weer aan bod.

De verhalende en lijfelijk doorleefde aard van dromen maakt ze tot een experiëntieel rijk speelveld voor existentiële processen. Tussen tragische herhalingen en verrassende plotwendingen baant de dromer zich niet alleen een pad in de droomwereld maar ook in het bestaan.

In deze presentatie verkennen we existentiële verbeelding als een wezenlijke creatieve vaardigheid - in het bestaan én in psychotherapie. We gaan na hoe droomwerk ons daarbij concreet kan bijstaan.

 

6 - Therapeutisch schrijven: zin geven aan persoonlijke groei

Els Verheyen

Schrijven kan binnen cliëntgerichte psychotherapie een waardevolle ervaringsgerichte ingang vormen tot de innerlijke beleving van cliënten. In deze workshop verkennen we therapeutisch schrijven als methodiek die verder gaat dan dagboekschrijven of het herhalen van vertrouwde narratieven (same old stories). Door gerichte schrijfoefeningen kan een proces van zelfonthulling, betekenisgeving en perspectiefverschuiving op gang komen.

Vanuit mijn ervaring met therapeutisch schrijven in groepstherapie nodig ik deelnemers uit om enkele concrete werkvormen zelf te ervaren. We werken onder meer met vrij schrijven, beeld- en associatiegericht schrijven en oefeningen die uitnodigen tot het herschrijven van persoonlijke ervaringen. Daarbij ligt de focus niet zozeer op de inhoud van de geschreven tekst, maar op het schrijfproces zelf: wat gebeurt er wanneer ervaringen taal krijgen, wanneer men ze kan observeren, bewerken en vanuit nieuwe perspectieven benaderen?

We staan ook stil bij inzichten uit onderzoek naar expressief en narratief schrijven, en bij de vraag welke vormen van schrijfopdrachten helpend kunnen zijn in therapeutische contexten. De workshop combineert theoretische duiding met ervaringsgericht werken en reflectie op mogelijke toepassingen binnen de cliëntgerichte praktijk.

 

7 - 'Waarom ziet niemand mij graag?’
Parallelprocessen in het werken met mensen met complex trauma en ernstige lichamelijke klachten

Caroline Wuyts

In deze interactieve lezing staat de term parallelproces centraal. We gebruiken de term hierbij zoals deze is ontstaan binnen de klinische milieutherapie, dus om te reflecteren op het intrigerende fenomeen dat aan elkaar verwante groepen elkaar beïnvloeden, en dat thema's die niet doorgewerkt worden op het ene niveau, kunnen gaan spelen in een aanverwante groep. In deze gaat het met name over parallelprocessen tussen patiëntengroep en behandelteam. Deze wederzijdse beïnvloeding voltrekt zich doorgaans grotendeels onbewust. Net door de blik hier actief op te werpen en deze processen te onderzoeken kunnen we gerichter ingrijpen en het team helpen evolueren naar een ‘fully functioning team’.

In een eerste deel lichten we de theorie toe, die we stofferen aan de hand van praktijkvoorbeelden. In een tweede deel doorlopen we dezelfde stappen aan de hand van ervaringen van de deelnemers en proberen we tot handvaten te komen om mee terug te nemen naar de praktijk.