zaterdag 11.30-13.00 uur

 

8 - De vijf-sessiestherapie: over knopen ontwarren en sporen zoeken

Tania Coppens

Rêver un impossible rêve (J. Brel)?  Is het werkelijk mogelijk om in vijf sessies een positieve verandering teweeg te brengen bij volwassen cliënten?

In deze workshop maken we kennis met de vijf-sessiestherapie.  De vijf-sessiestherapie situeert zich binnen de eerste lijn bij volwassen cliënten met lichte tot matige psychische klachten.

In deze therapievorm worden de good practices over eerstelijnspsychologische zorg vanuit gedragstherapeutische hoek geïntegreerd in een experiëntiële en cliëntgerichte manier van werken. De klachten van cliënt worden gebruikt als leidraad doorheen de therapie en leiden ons naar significante thema’s. We zoeken in het verhaal van cliënt naar sporen die ons de weg wijzen naar een pad waar cliënt beterschap ervaart.

In deze workshop lichten we een aantal belangrijke principes en accenten uit de vijf-sessiestherapie toe. Deze worden geïllustreerd met voorbeelden.

We zullen tot slot twee korte experiëntiële oefeningen doen die ik ook vaak met cliënten doe. Een oefening is gebaseerd op een oefening van Kristin Neff rond zelfcompassie. In een andere oefening illustreren we het gebruik van doosjes. Dit zijn een soort ‘containers’ voor de inzichten van cliënten.

 

9 - Sjamanisme in therapie

Maud van Thiel

You might heal the body, you even might heal the mind, but if you don’t heal the soul, it all might be in vain.

[Citaat uit:  Shaman, Healer, Sage van Alberto Villoldo, medisch antropoloog, neuropsycholoog en gerenommeerd sjamaan.]

Deze zin veroorzaakte bij mij een ware aardverschuiving. Oh my god, dacht ik, zien wij als psychotherapeuten dan misschien iets héél érg over het hoofd? Zou dat de oorzaak kunnen zijn van het grote aantal draaideurclienten in de GGZ (25%)?

In 2020 toog ik naar Chili om van Villoldo te leren hoe je dat doet – de ziel, het energetisch lichaam helen. Ik volgde de opleiding tot energy medicine practitioner – sjamaan in goed Nederlands.

Graag vertel ik jullie wat over energetische geneeskunde, sjamanisme en sjamanistische behandelwijzen. En over mijn ervaringen met clienten die ik op grond van deze inzichten behandel. Eén ding kan ik alvast verklappen: het versnelt en verdiept het helingsproces enorm. Wat mij betreft voegt het een ogenschijnlijk onontbeerlijke dimensie toe aan wat wij geestelijke gezondheid noemen.

Marieke Blocks zal geïnteresseerden in een latere workshop laten kennismaken met shamanic journeying en het vinden van een power animal.

 

10 - Vijf ritmes – Belichaamde zelfzorg en regulatie voor psychotherapeuten

Stefanie Maddens

De persoonsgerichte experiëntiële psychotherapie vertrekt vanuit het vertrouwen in het zelforganiserend vermogen van de persoon en het belang van ervaringsnabijheid, aanwezigheid en belichaamde afstemming. Voor psychotherapeuten vraagt dit een voortdurende zorg voor het eigen regulatievermogen en het vermogen om lichamelijk en emotioneel beschikbaar te blijven in het therapeutisch contact. Zelfzorg wordt echter vaak primair cognitief benaderd, terwijl het lichaam een fundamentele rol speelt in affectregulatie en ervaringsintegratie. Deze ervaringsgerichte workshop introduceert de 5Ritmes, een vorm van bewegingsmeditatie ontwikkeld door Gabrielle Roth, als belichaamde praktijk van zelfzorg voor therapeuten. De 5Ritmes bestaan uit vijf opeenvolgende bewegingskwaliteiten (Flowing, Staccato, Chaos, Lyrical en Stillness), die samen een cyclisch proces vormen van aarding, differentiatie, ontlading, integratie en verstilling. Vanuit een persoonsgericht en traumageïnformeerd perspectief worden deelnemers uitgenodigd tot aandachtig bewegen, waarbij het lichaam wordt gevolgd als primaire bron van ervaring, zonder prestatie, interpretatie of therapeutische interventie. De workshop onderzoekt hoe bewegingsmeditatie kan bijdragen aan zelfregulatie, affecttolerantie en belichaamde aanwezigheid, en hoe deze kwaliteiten ondersteunend zijn voor duurzaam therapeutisch functioneren. Er is geen danservaring vereist. De workshop richt zich op psychotherapeuten en hulpverleners die geïnteresseerd zijn in lichaamsgerichte en experiëntiële benaderingen van zelfzorg.

 

11 - Dagdromen om via symbolisering te komen tot mentaliseren

Nicole Muller en Bettina Kleine

Deze ervaringsgerichte workshop laat deelnemers kennismaken met het gebruik van dagdromen binnen symbooldrama, in het Duits Katathyme Imaginatieve Psychotherapie genoemd (afgekort KIP), als middel om het mentaliserend vermogen te versterken. Symbooldrama is een therapeutische methode waarbij cliënten met gesloten ogen begeleid worden in het oproepen van innerlijke beelden (dagdromen) aan de hand van thema’s (zoals boom, dier, rivier, huis). De beelden worden daarna vaak verbeeld in een tekening en nabesproken. De methode leent zich goed voor het werken met kinderen, adolescenten en volwassenen, en kan zowel individueel als in ouder-kindsettings toegepast worden.
Door imaginatie te combineren met mentaliserend werken, krijgen cliënten de kans om innerlijke representaties te exploreren, nieuwe betekenis te geven aan ervaringen en alternatieve handelingspatronen te ontwikkelen. Het mentaliserend vermogen wordt vergroot door het verkennen van eigen en andermans innerlijke wereld en doordat emotionele zelfregulatie en zelfreflectie worden vergroot door deze methodes te combineren. Doordat symbooldrama werkt in het ’tussengebied’ tussen bewustzijn en fantasie, ondersteunt het symbolisering én mentaliserende reflectie.  Via imaginatie, gesprekken en metaforen ontstaat een narratief dat nieuwe betekenissen ondersteunt en daarmee mentaliserende processen faciliteert. In deze workshop geven we een korte inleiding en zullen we de deelnemers meenemen in de ervaring van een dagdroom.

 

12 - Dromen van verbinding: van systeemgericht werken naar échte integratie in de GGZ

Doortje Borst-Determann en Jos Govers

Binnen de GGZ werken we steeds vaker systeemgericht. Tegelijkertijd zien we dat behandelingen in de praktijk nog vaak naast elkaar bestaan: een traject voor het kind, ondersteuning voor ouders, soms individuele therapie. De intentie is er. Maar de integratie blijft vaak beperkt. De vraag is dan ook niet óf we systeemgericht werken, maar in hoeverre we werkelijk geïntegreerd behandelen. Wat als duurzame verandering pas ontstaat wanneer we het gezin niet alleen als context zien, maar als het hart van de behandeling?

In deze workshop nemen we je mee in brainstorm over een geïntegreerde benadering waarin Emotion Focused Skills Training (EFST), Emotion Focused Therapy voor individuen (EFT-I) en EFT voor jeugd (EFT-Y), samenkomen in één samenhangend gedachtegoed, staande op de humanistische schouders van Rogers. We starten bij een eenvoudige, maar indringende vraag: Wat had jij nodig als kind? En: wat als ieder kind dat daadwerkelijk zou kunnen krijgen? Vanuit deze ‘droom’ maken we het concreet. We onderzoeken hoe je in de praktijk:
- gelijktijdig werkt met ouders, kind en individuele processen;
- ouders versterkt zodat verandering doorwerkt in het hele systeem;
- voorkomt dat behandeling versnipperd blijft.

Met praktijkvoorbeelden, ervaringsgerichte oefeningen en ruimte voor gezamenlijke reflectie en brainstorm ontdekken we hoe je van parallelle trajecten naar één samenhangende beweging komt.
Dit is geen nieuwe methode. Het is een heroriëntatie op waar het in de kern om draait — waarbij de rogeriaanse grondhouding opnieuw centraal staat.
Een uitnodiging om de kloof tussen droom en praktijk te verkleinen.
En om te bouwen aan meer samenhang, meer diepgang en duurzamere verandering in gezinnen.

 

13 - Experiëntieel laboratorium
Francisco Beisterveld

Heb jij ook ideeën hoe we cliëntgerichte therapie verder kunnen ontwikkelen? Bijvoorbeeld om specifieke doelgroepen beter te helpen of methoden te integreren? Zijn je ideeën vaag, hebben ze nog geen woorden, voel je je er onzeker over? Zijn ze voor je gevoel te abstract of juist te concreet? Voel je dan welkom in het experiëntieel laboratorium. In deze workshop proberen we samen een veilige en vruchtbare setting te creëren waarin jouw ideeën-zaadje de kans krijgt wortel te schieten. Dat doen we in een co-creatief proces waarbij we gebruik zullen maken van focusing.

 

14 - Over de kracht van de verbeelding in therapiegroepen
Luk Peeters

De illustere voorvaderen van de analytische groepstherapie hadden veel oog voor fenomenen die zich op het niveau van de groep afspelen. Deze kunnen volgens mij enkele waardevolle en verrijkende elementen toevoegen aan onze experiëntiële therapeutische praktijk.

De begrippen ‘groep als geheel’ en ‘groep in mijn verbeelding’ zijn tegelijkertijd imaginair maar ook erg reëel. Fascinerend hoe een fysiek niet aflijnbaar ‘personage’ toch een entiteit kan worden, met een eigen identiteit, karakter en zelfs emotie, waar vaak en eigenlijk behoorlijk spectaculair, geen enkele deelnemer zich in herkent. Maar die wel een grote invloed kan uitoefenen op het denken en het gedrag van die individuele groepsleden.

Tijdens deze interactieve lezing ontsluieren we wat van de magie van deze concepten en illustreren we hoe deze in onze groepstherapeutische praktijk zichtbaar worden. We reiken enkele handvatten aan om observaties te doen op het niveau van de groep als geheel en hoewel veranderingen binnen groepen vaak een moeizaam en lang proces zijn heeft de ‘groep in mijn verbeelding’ echter ook de wat magische kracht in zich om haast met de snelheid van een vingerknip een enorme positieve kanteling teweeg te brengen. Benieuwd? Dan weet je waar naartoe …